Gemeenschap van goederen bij scheiden

Wat is gemeenschap van goederen?

Gemeenschap van goederen betekent dat het bezit van u en uw partner samengevoegd is: u bent allebei voor de helft eigenaar van wat er is, en allebei aansprakelijk voor wat er aan schulden is. Bij een scheiding wordt die gemeenschap verdeeld.

Wat er precies in die gemeenschap zit, hangt af van wanneer u getrouwd bent. Dat is de vraag die u eerst moet beantwoorden, want op 1 januari 2018 is de wet veranderd.

Voor 2018: algehele gemeenschap van goederen

Bent u vóór 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan geldt de algehele gemeenschap. Vrijwel alles is dan gezamenlijk: het huis dat u al had voordat u elkaar kende, uw spaargeld van daarvoor, en ook de studieschuld van uw partner.

Dat verrast mensen bij een scheiding het vaakst. Het appartement dat u op uw vijfentwintigste kocht, is bij een scheiding op uw vijfenveertigste voor de helft van uw partner — tenzij er destijds iets anders is vastgelegd.

Vanaf 2018: beperkte gemeenschap van goederen

Trouwt u op of na 1 januari 2018 zonder voorwaarden, dan geldt de beperkte gemeenschap. Alleen wat u tijdens het huwelijk samen opbouwt, wordt gemeenschappelijk. Wat u al had voordat u trouwde, blijft van uzelf. Datzelfde geldt voor uw eigen schulden van voor het huwelijk.

Er zit één praktisch probleem aan: u moet wel kunnen aantonen wat van u was. Is uw spaargeld van vóór het huwelijk jarenlang op één gezamenlijke rekening bijgeschreven, dan is het niet meer te scheiden van wat u samen spaarde. In dat geval telt het alsnog als gemeenschappelijk.

Houd privévermogen dus apart, en bewaar de stukken. Dat klinkt onromantisch, maar het is precies wat u twintig jaar later nodig heeft.

Erfenissen en schenkingen

Sinds 2018 vallen erfenissen en schenkingen automatisch buiten de gemeenschap. Erft u tijdens uw huwelijk van uw ouders, dan is dat van u alleen en hoeft u het bij een scheiding niet te delen.

Voor huwelijken van vóór 2018 ligt dat anders: daar viel een erfenis wél in de gemeenschap, tenzij de erflater een uitsluitingsclausule in het testament had opgenomen. Zoek dat na als er in uw huwelijk geërfd is; het scheelt bij de verdeling vaak een aanzienlijk bedrag.

Ook hier geldt de bewijsregel. Is de erfenis gebruikt om samen te verbouwen of de hypotheek af te lossen, dan is het geld opgegaan in gezamenlijk bezit. U kunt dan mogelijk nog een vergoedingsrecht claimen, maar dat moet u wel kunnen onderbouwen.

Hoe zit het met schulden?

Schulden die tot de gemeenschap horen, verdeelt u net als bezittingen. Belangrijk om te weten: een afspraak onderling verandert niets aan wat de schuldeiser mag. Spreekt u af dat uw ex de lening aflost en gebeurt dat niet, dan kan de bank alsnog bij u aankloppen.

Regel daarom niet alleen wie betaalt, maar ook dat u van de verplichting af komt. Bij een hypotheek heet dat ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid, en daar moet de geldverstrekker mee instemmen. Meer hierover leest u bij scheiden en schulden.

Huwelijkse voorwaarden of gemeenschap van goederen?

Met huwelijkse voorwaarden legt u zelf vast wat van wie is. Dat is vooral relevant als een van u een onderneming heeft, als er een groot vermogensverschil is, of als familievermogen buiten het huwelijk moet blijven.

Bij een scheiding zijn huwelijkse voorwaarden alleen zo goed als de mate waarin u ze bent nagekomen. Staat er een verrekenbeding in dat u nooit heeft uitgevoerd — jaarlijks afrekenen wat er over is — dan wordt bij de scheiding vaak alsnog verrekend alsof u in gemeenschap was getrouwd. Dat is een van de vaakst voorkomende teleurstellingen bij een scheiding op voorwaarden.

Wat betekent dit bij uw scheiding?

De verdeling begint met een inventarisatie: wat is er, wat is gemeenschappelijk, en wat is aantoonbaar privé. Bij een algehele gemeenschap is dat vaak snel duidelijk. Bij een beperkte gemeenschap of huwelijkse voorwaarden kost het meer uitzoekwerk, en juist daar zit het geld.

Ga niet op uw geheugen af. Haal uw huwelijksakte erbij en, als die er zijn, de huwelijkse voorwaarden. Wij nemen ze met u door en rekenen voor wat een verdeling voor u allebei betekent.