Geschreven doorScheidingsexpertBijgewerkt op

Wat is een ouderschapsplan?

Een ouderschapsplan is de schriftelijke afspraak tussen u en uw ex-partner over de zorg voor uw kinderen na de scheiding. Het gaat over waar uw kinderen wonen, wie ze wanneer ziet, hoe u elkaar op de hoogte houdt en wie welke kosten draagt.

Het klinkt als papierwerk, maar dat is het niet. Dit is het document waar u de komende jaren op terugvalt als u het ergens niet over eens bent. Hoe concreter u het maakt, hoe minder discussie u later heeft.

Is een ouderschapsplan verplicht?

Ja. Heeft u samen minderjarige kinderen, dan moet u een ouderschapsplan meesturen met het verzoek tot echtscheiding. Zonder dat plan neemt de rechtbank uw verzoek niet in behandeling.

Die verplichting geldt breder dan alleen voor gehuwden. Ook als u een geregistreerd partnerschap beëindigt, of als u samenwoonde en samen het gezag heeft, moet u een ouderschapsplan opstellen.

Wat moet er in een ouderschapsplan staan?

De wet schrijft drie onderwerpen voor die er in elk geval in moeten:

  • Hoe u de zorg- en opvoedingstaken verdeelt: waar de kinderen wonen en hoe het contact met de andere ouder eruitziet.
  • Hoe u elkaar informeert en raadpleegt over belangrijke beslissingen, van schoolkeuze tot een medische ingreep.
  • Hoe u de kosten van verzorging en opvoeding verdeelt, oftewel de kinderalimentatie.

Daaromheen mag u zelf bepalen hoe uitgebreid u wordt. In de praktijk lonen juist de kleine dingen: wie gaat mee naar de tandarts, hoe regelt u de vakanties, wat gebeurt er als een van u verhuist, en hoe gaat u om met verjaardagen en feestdagen. Ook nuttig is een afspraak over hoe u het plan later opnieuw bespreekt.

Hoe stelt u een ouderschapsplan op?

U maakt het plan samen. Dat is meteen het lastige deel, want u zit midden in een scheiding en moet toch afspraken maken over het onderwerp waar u het minst makkelijk over praat. Een mediator begeleidt dat gesprek en zorgt dat beide invalshoeken op tafel komen.

De wet vraagt ook om uw kinderen erbij te betrekken, passend bij hun leeftijd. Dat betekent niet dat een kind mag kiezen bij wie het woont. Het betekent dat u vraagt hoe zij het voor zich zien, en dat u uitlegt wat er gaat veranderen. Kinderen die zijn gehoord, gaan er merkbaar makkelijker mee om.

Een veelgemaakte fout is een plan schrijven dat past bij de situatie van vandaag. Uw kind van vier heeft over vijf jaar een sportclub, vrienden en een eigen agenda. Een regeling die daar geen ruimte voor laat, gaat knellen.

Is een ouderschapsplan rechtsgeldig?

Ja. Het ouderschapsplan gaat mee met het verzoek naar de rechtbank en wordt aan de uitspraak gehecht. Daarmee zijn de afspraken juridisch bindend en kunt u er allebei nakoming van vragen.

Dat werkt twee kanten op. Het geeft zekerheid, maar het betekent ook dat u vastzit aan wat u heeft opgeschreven. Neem de tijd om het goed te doen, in plaats van snel iets te tekenen om ervan af te zijn.

Een ouderschapsplan wijzigen

Kinderen groeien en omstandigheden veranderen. Een plan dat werkte toen uw dochter zes was, past zelden nog als ze vijftien is. Wijzigen kan, en het gebeurt vaker dan mensen denken.

Bent u het samen eens, dan legt u de nieuwe afspraken vast en bent u klaar. Wilt u iets veranderen en uw ex-partner niet, dan kunt u de rechter vragen het plan aan te passen. Die kijkt of de omstandigheden zo zijn gewijzigd dat de oude afspraken niet meer redelijk zijn: een verhuizing, een ander werkrooster, een nieuwe gezinssituatie of een kind dat zelf iets anders wil.

De route via een mediator is bijna altijd sneller en goedkoper dan een procedure. En er is nog een reden om het samen te doen: u blijft de rest van uw leven de ouders van hetzelfde kind. Elke keer dat u er onderling uitkomt, wordt de volgende keer makkelijker.

Wat kost een ouderschapsplan?

Er is geen vast tarief. Wat u betaalt hangt af van hoeveel gesprekken u nodig heeft en welke mediator u kiest; onze mediators werken met hun eigen uurtarief. Een stel dat er samen grotendeels uit is, is sneller klaar dan een stel dat nog over de hoofdlijnen praat.

Meestal is het ouderschapsplan onderdeel van het hele mediationtraject en niet een losse post. In het kennismakingsgesprek schatten we in hoeveel gesprekken uw situatie vraagt, zodat u weet waar u aan begint.