Alimentatie wijzigen: wanneer het kan en hoe u het regelt

Wanneer kan alimentatie worden gewijzigd?

Alimentatie is vastgesteld op de situatie van dat moment. Verandert die situatie wezenlijk, dan mag het bedrag opnieuw worden bekeken. De wet noemt dat een wijziging van omstandigheden.

Er is nog een tweede grond, die minder bekend is: als blijkt dat de oorspronkelijke berekening van meet af aan niet klopte, bijvoorbeeld omdat er met onjuiste of onvolledige gegevens is gerekend. Dan kan het bedrag ook worden herzien, zonder dat er iets veranderd hoeft te zijn.

Welke veranderingen tellen mee?

• Een structureel ander inkomen: promotie, minder gaan werken, arbeidsongeschiktheid of verlies van werk.
• Een andere zorgverdeling, bijvoorbeeld als uw kind meer of juist minder bij u is.
• Een nieuw kind, waardoor er een extra onderhoudsplicht bij komt.
• Een verhuizing die de woonlasten wezenlijk verandert.
• Een kind dat achttien wordt, gaat studeren of op kamers gaat.

Wat níet meetelt is een tijdelijke dip of een keuze die u zelf had kunnen vermijden. Neemt u vrijwillig ontslag om minder alimentatie te hoeven betalen, dan wordt vaak gerekend met het inkomen dat u had kunnen verdienen.

Een nieuwe partner: wat verandert er?

Voor partneralimentatie is dit het belangrijkste punt van dit hele artikel. Gaat de ontvanger samenwonen als waren zij gehuwd, trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan, dan eindigt de partneralimentatie. Definitief.

Dat laatste woord is geen detail. De verplichting herleeft niet als die nieuwe relatie een jaar later stukloopt. Wie in die situatie zit, moet dus goed weten wat “samenwonen als waren zij gehuwd” betekent: het gaat om een duurzame gezamenlijke huishouding, niet om een paar nachten per week. Over die grens wordt geregeld geprocedeerd.

Voor kinderalimentatie ligt het anders. Het inkomen van een nieuwe partner telt niet zomaar mee, maar de situatie kan de draagkracht wel beïnvloeden: de woonlasten worden vaak gedeeld, en een nieuw kind of een stiefkind in het gezin brengt een eigen onderhoudsplicht mee.

Indexering is geen wijziging

Verwar de jaarlijkse verhoging niet met een wijziging. De indexering gaat automatisch in per 1 januari en heeft geen afspraak of uitspraak nodig. Een wijziging is iets anders: daarbij wordt het bedrag zelf opnieuw vastgesteld.

Hoe regelt u een wijziging?

Bent u het samen eens, dan legt u het nieuwe bedrag vast en bent u klaar. Doe dat wel schriftelijk. Een wijziging die alleen mondeling is afgesproken, levert jaren later gegarandeerd discussie op over wat er nu precies gold.

Komt u er samen niet uit, dan kunt u de rechter om een wijziging vragen. Een mediator zit daar tussenin: die maakt een nieuwe berekening op actuele cijfers, laat zien wat dat voor u allebei betekent en legt de uitkomst vast. Dat is sneller en goedkoper dan een procedure, en u houdt zelf de regie.

Let op een niet-wijzigingsbeding

In sommige convenanten staat een niet-wijzigingsbeding: de afspraak dat het bedrag hoe dan ook blijft staan. Dat is voor partneralimentatie toegestaan en het houdt in beginsel stand.

Alleen bij een zó ingrijpende verandering dat het onaanvaardbaar zou zijn om iemand eraan te houden, kan de rechter er toch van afwijken. De lat ligt daar hoog. Haal uw convenant er dus bij voordat u een wijziging in gang zet; het scheelt teleurstelling om te weten waar u aan vastzit.