Geschreven doorScheidingsexpertBijgewerkt op

Wanneer is er recht op partneralimentatie?

Na een scheiding blijft u verplicht om voor elkaar te zorgen als een van u dat zelf niet kan. Dat is het idee achter partneralimentatie. Of er recht op bestaat hangt af van twee vragen: heeft de een te weinig inkomen om van rond te komen, en heeft de ander genoeg over om bij te dragen.

Die eerste vraag gaat over behoefte. Daarbij wordt gekeken naar de levensstandaard die u samen had, niet naar het bestaansminimum. De tweede gaat over draagkracht: wat blijft er over als de betaler zijn eigen vaste lasten heeft voldaan. Is er geen draagkracht, dan is er geen alimentatie, hoe groot de behoefte ook is.

Hoe lang loopt het?

Hier is de wet in 2020 ingrijpend veranderd. Waar de termijn daarvoor twaalf jaar was, geldt nu als hoofdregel: de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar.

Op die hoofdregel bestaan drie uitzonderingen, en die zijn de moeite waard om te kennen, want ze maken vaak het verschil:

  • Heeft u samen kinderen, dan loopt de verplichting door tot het jongste kind twaalf jaar is.
  • Duurde het huwelijk minstens vijftien jaar en bereikt de ontvanger binnen tien jaar de AOW-leeftijd, dan loopt de alimentatie door tot die AOW-leeftijd.
  • Duurde het huwelijk minstens vijftien jaar, is de AOW-leeftijd verder weg dan tien jaar en is de ontvanger geboren op of vóór 1 januari 1970, dan is de termijn maximaal tien jaar.

Daarnaast kan de rechter in uitzonderlijke gevallen een langere termijn vaststellen, ook als geen van deze uitzonderingen opgaat. Dat gebeurt niet vaak, maar het kan.

Hoe wordt het bedrag bepaald?

De berekening volgt landelijke rekenregels die rechters ook gebruiken. Er wordt gerekend met uw beider netto besteedbaar inkomen, uw woonlasten, de zorg voor de kinderen en een aantal vaste posten. Kinderalimentatie gaat daarbij voor: eerst wordt vastgesteld wat de kinderen kosten en wie daaraan wat bijdraagt, en pas met wat er dan nog over is wordt naar partneralimentatie gekeken.

Het bedrag wordt elk jaar per 1 januari verhoogd met een percentage dat de minister vaststelt. Die indexering gaat automatisch, ook als u er samen niets over heeft afgesproken.

Wat als uw situatie verandert?

Een alimentatiebedrag is geen vast gegeven voor de hele looptijd. Verliest de betaler zijn baan, gaat de ontvanger meer verdienen of samenwonen met een nieuwe partner, dan kan het bedrag omlaag of helemaal vervallen. Dat gaat niet vanzelf: u past het samen aan, of u laat het door de rechter wijzigen.

Wat wij in de praktijk zien, is dat mensen jaren doorbetalen op een bedrag dat allang niet meer past bij hun situatie, simpelweg omdat niemand het opnieuw heeft doorgerekend.

Samen afspreken of laten bepalen

U hoeft de rechter niet te laten beslissen. Als u er samen uitkomt, legt u het bedrag en de looptijd vast in het convenant, en toetst de rechter dat alleen nog. Dat is sneller en goedkoper, en het levert afspraken op waar u allebei achter staat.

Bij Scheidingsexpert maken we de berekening aan tafel, met beide inkomens erbij, zodat u ziet waar het bedrag vandaan komt. Dat neemt meestal het grootste deel van de discussie weg.