Alimentatie berekenen: zo komt het bedrag tot stand

Hoe wordt alimentatie berekend?

Alle alimentatieberekeningen in Nederland draaien om twee begrippen: behoefte en draagkracht. Behoefte is wat de ander nodig heeft, draagkracht is wat de betaler kan missen. De laagste van die twee bepaalt het bedrag.

Dat laatste wordt vaak vergeten. Is de behoefte 800 euro maar de draagkracht 500, dan wordt het 500. Er is geen alimentatie te halen waar geen ruimte is, hoe groot de behoefte ook is.

Rechters en mediators rekenen volgens dezelfde landelijke richtlijnen, de Tremanormen. Die worden jaarlijks bijgewerkt door een expertgroep van rechters. De uitkomst hangt dus niet af van bij wie u aanklopt, wel van de gegevens die u aanlevert.

Stap 1: de behoefte vaststellen

Voor kinderen wordt de behoefte afgeleid uit de tabel kosten van kinderen, gebaseerd op onderzoek van het Nibud. Die tabel koppelt het netto gezinsinkomen dat u had toen u samenwoonde aan een bedrag per kind per maand. Het is een genormeerd bedrag, geen optelsom van uw werkelijke uitgaven — juist om te voorkomen dat elke bon onderwerp van discussie wordt.

Voor een ex-partner wordt vaak gerekend met een vuistregel: ongeveer 60 procent van het netto gezinsinkomen, na aftrek van de kosten van de kinderen. Dat is een startpunt, geen wet. Wie het nauwkeuriger wil, stelt een behoeftelijst op: alle maandelijkse lasten op een rij, van huur tot verzekeringen.

Het uitgangspunt is in beide gevallen de levensstandaard die u samen had. Niet het bestaansminimum, en ook niet het niveau van vóór het huwelijk.

Stap 2: de draagkracht berekenen

Draagkracht is wat er overblijft als iemand zijn eigen noodzakelijke lasten heeft betaald. Er wordt gerekend met een normbedrag voor levensonderhoud, de woonlasten en een aantal vaste posten. Wat daarboven overblijft, is beschikbaar voor alimentatie.

Hier gaat het in de praktijk mis wanneer mensen het zelf proberen. Deze dingen veranderen de uitkomst meer dan verwacht:

• Een auto van de zaak, een bonus of onregelmatigheidstoeslag: het gaat om het volledige inkomen, niet om het maandsalaris.
• Wisselende inkomsten bij ondernemers, waarbij vaak met een gemiddelde over meerdere jaren wordt gewerkt.
• Toeslagen en heffingskortingen, die na de scheiding voor u allebei anders uitpakken.
• Een onderhoudsplicht voor kinderen uit een eerdere of nieuwe relatie.

Stap 3: de zorgkorting en de jusvergelijking

Bij kinderalimentatie volgt nog de zorgkorting. Hoe vaker uw kind bij u is, hoe meer kosten u zelf al draagt, en dat wordt van uw bijdrage afgetrokken. Bij een gelijke verdeling zoals bij co-ouderschap is die korting het hoogst, maar hij maakt de bijdrage zelden nul: als de inkomens ver uiteenlopen, blijft er een bedrag over.

Bij partneralimentatie volgt een jusvergelijking: er wordt getoetst of de ontvanger niet meer vrij te besteden overhoudt dan de betaler. Is dat wel zo, dan gaat het bedrag omlaag.

Zelf alimentatie berekenen: wat kunt u verwachten?

Online rekenmodules geven een indicatie en meer niet. Ze werken met een handvol invoervelden, terwijl een officiële berekening tientallen posten meeneemt. Als richtgetal om te weten of u in de honderden of de duizenden zit, zijn ze prima. Als basis voor een afspraak die u jaren gaat nakomen, niet.

Mediators en advocaten rekenen met software die de Tremanormen volgt en die jaarlijks wordt geactualiseerd. Dat is dezelfde berekening die een rechter zou maken, wat meteen het voordeel is: u weet dat de uitkomst standhoudt.

Wat u zelf kunt doen, is zorgen dat de gegevens kloppen. Jaaropgaven, recente loonstroken, de hypotheekgegevens en bij ondernemers de laatste jaarrekeningen. Met verkeerde invoer levert de beste rekenmethode nog steeds een verkeerd bedrag.

Laat een berekening controleren

Heeft u al een berekening liggen, van uzelf of van een andere partij? Laat hem nakijken voordat u tekent. De fouten die wij zien zijn zelden dramatisch op het eerste gezicht: een vergeten toeslag, een verouderd tarief, of een inkomen dat bruto in plaats van netto is ingevoerd. Het verschil loopt over de jaren wel op.

Lees meer over het laten checken van uw convenant of alimentatieberekening.