Co-ouderschap: wat het is en wanneer het werkt

Wat is co-ouderschap?

Co-ouderschap betekent dat u de zorg voor uw kinderen ongeveer gelijk verdeelt na de scheiding. Uw kind woont afwisselend bij u en bij uw ex-partner, en u draagt allebei de dagelijkse verantwoordelijkheid: eten koken, huiswerk, ouderavonden, ziek thuis.

Wat veel mensen niet weten: co-ouderschap is geen juridisch begrip. U vindt het nergens in de wet terug. Het is een manier van verdelen die u samen afspreekt en vastlegt in uw ouderschapsplan. Er bestaat dus ook geen officiële norm voor wat wel en niet als co-ouderschap telt; in de praktijk gaat het om verdelingen tussen ongeveer 40 en 60 procent.

Co-ouderschap is geen recht dat u kunt opeisen

Dit is het punt waar de meeste teleurstelling ontstaat. Wil de een co-ouderschap en de ander niet, dan kunt u het niet afdwingen. Er bestaat geen wettelijk recht op een gelijke verdeling.

Komt u er samen niet uit en legt u het aan de rechter voor, dan is er één maatstaf: het belang van het kind. De rechter kijkt naar de leeftijd, hoe de zorg vóór de scheiding verdeeld was, hoe ver u uit elkaar woont, hoe uw werkroosters eruitzien en of u in staat bent om met elkaar te overleggen. Wat u zelf een eerlijke verdeling vindt, is niet de vraag die hij beantwoordt.

Wel weegt mee dat kinderen er baat bij hebben om met beide ouders een gewone, alledaagse band te houden. Een verzoek om meer betrokkenheid wordt zelden zomaar afgewezen, ook als het geen 50/50 wordt.

Wanneer werkt co-ouderschap?

Co-ouderschap vraagt meer van ouders dan welke andere regeling ook. Deze dingen maken in de praktijk het verschil:

• U woont dicht bij elkaar, zodat school, sportclub en vrienden vanuit beide huizen bereikbaar blijven.
• U kunt zakelijk met elkaar overleggen, ook op een dag dat het even tegenzit.
• Uw werk laat het toe. Onregelmatige diensten of veel reizen maken een vaste week-op-week-af-regeling lastig.
• Uw kind heeft in beide huizen een eigen plek en eigen spullen, en hoeft niet elke keer met een tas te sjouwen.

Er is geen leeftijd waarop co-ouderschap ineens wel of niet kan. Wel geldt: hoe jonger het kind, hoe korter de periodes bij voorkeur zijn. Een peuter heeft baat bij vaker wisselen, een tiener juist bij minder heen en weer.

Co-ouderschap of een omgangsregeling?

Het verschil zit in de verdeling, niet in de rechten. Bij co-ouderschap is de zorg ongeveer gelijk verdeeld. Bij een omgangsregeling woont uw kind hoofdzakelijk bij één ouder en heeft de andere ouder een vastgelegd recht op contact.

Beide ouders houden in allebei de gevallen het gezag, tenzij daar iets anders over is beslist. U beslist dus ook samen over school, medische zaken en het paspoort, ongeacht hoe de dagen verdeeld zijn.

Betaalt u kinderalimentatie bij co-ouderschap?

Vaak wel. Dat verrast mensen, want als u de zorg gelijk verdeelt, lijkt er niets te verrekenen. Maar kinderalimentatie hangt niet alleen af van de zorgverdeling, ook van wat elke ouder kan bijdragen.

Verdient de een aanzienlijk meer dan de ander, dan blijft er een bijdrage over, ook bij een verdeling van precies de helft. Wat de gelijke zorg wél doet, is de zorgkorting verhogen: hoe meer dagen uw kind bij u is, hoe meer kosten u zelf al draagt en hoe lager het bedrag dat u overmaakt.

Leg het vast, ook als het goed gaat

Juist stellen die er samen goed uitkomen, houden het graag informeel. Begrijpelijk, maar het is de reden dat sommige regelingen na twee jaar alsnog vastlopen: er is nooit iets opgeschreven, dus er is ook niets om op terug te vallen als een van u een nieuwe baan krijgt of gaat verhuizen.

Zet in elk geval op papier hoe de week eruitziet, hoe u vakanties en feestdagen verdeelt, wie welke kosten betaalt en hoe u het bespreekt als een van u wil verhuizen. Dat laatste punt wordt het vaakst vergeten en levert de meeste conflicten op.