Scheiding aanvragen: zo werkt de procedure

Hoe vraagt u een scheiding aan?

Een scheiding begint met een verzoekschrift bij de rechtbank. Daarin staat dat het huwelijk duurzaam ontwricht is, en daar hoeft u verder geen bewijs voor te leveren; de wet vraagt geen reden en wijst geen schuldige aan.

Bij dat verzoek horen de afspraken die u heeft gemaakt: het echtscheidingsconvenant, en als u minderjarige kinderen heeft ook het ouderschapsplan. De rechter toetst die stukken en spreekt de echtscheiding uit.

Kunt u scheiden zonder advocaat?

Nee. Een echtscheidingsverzoek kan alleen door een advocaat worden ingediend. U kunt het formulier niet zelf naar de rechtbank sturen, hoe eens u het samen ook bent.

Wat wél kan, is samen één advocaat inschakelen die het gezamenlijke verzoek indient. Dat is iets anders dan ieder een eigen advocaat: u voert dan geen procedure tegen elkaar, u laat alleen indienen wat u samen heeft afgesproken. Regelt u de scheiding via mediation, dan wordt dat voor u geregeld.

Samen of eenzijdig scheiden?

Bij een gezamenlijk verzoek dient u samen in, met de afspraken erbij. Dat is de snelste en goedkoopste route, en meestal is er geen zitting nodig.

Bij een eenzijdig verzoek dient één van u in en wordt de ander opgeroepen om te reageren. Dat kan nodig zijn als uw partner niet meewerkt of onvindbaar is. Reken dan wel op meer tijd, een zitting en twee advocaten. De scheiding zelf wordt vrijwel altijd uitgesproken, maar over de gevolgen — de woning, de kinderen, de alimentatie — beslist dan de rechter in plaats van u samen.

Dat laatste is het echte nadeel van eenzijdig scheiden. Het is niet zozeer duurder, het is vooral dat u de regie uit handen geeft aan iemand die uw gezin niet kent.

Welke stukken heeft u nodig?

• Een recent afschrift van uw huwelijksakte.
• Uittreksels uit de basisregistratie personen van u beiden, en van uw kinderen.
• Het ouderschapsplan, als u minderjarige kinderen heeft.
• Het convenant met uw afspraken over vermogen, woning, pensioen en alimentatie.

De uittreksels vraagt u aan bij de gemeente. Ze mogen niet te oud zijn, dus vraag ze pas op als de rest bijna rond is.

Wat gebeurt er bij de rechtbank?

Bij een gezamenlijk verzoek met complete stukken beoordeelt de rechter het op papier en volgt de uitspraak doorgaans binnen enkele weken. U hoeft er in de regel niet bij te zijn.

De rechter toetst wel inhoudelijk, vooral waar het de kinderen betreft. Ontbreekt het ouderschapsplan of rammelt het, dan volgt er alsnog een zitting of wordt om aanvulling gevraagd. Dat is de meest voorkomende reden voor vertraging.

Wanneer bent u officieel gescheiden?

Niet op de dag van de uitspraak. U bent pas gescheiden als die uitspraak is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar u getrouwd bent. Die inschrijving moet binnen zes maanden gebeuren.

Gebeurt dat niet op tijd, dan vervalt de uitspraak en bent u nog getrouwd. Dat klinkt als een formaliteit die niemand vergeet, maar het gebeurt: iedereen gaat ervan uit dat de ander het regelt. Vraag daarom altijd na of het gedaan is.

Online scheiden: wat kan wel en niet?

Het gesprek kan prima online. Veel stellen doen de kennismaking op locatie en de vervolggesprekken via een videoverbinding, zeker als u inmiddels niet meer bij elkaar in de buurt woont.

Wat niet kan, is een scheiding volledig via een formulier op internet regelen. De aanbieders die dat beloven, laten uiteindelijk ook een advocaat indienen. Let daarbij op wat er níet in het pakket zit: bij een standaardconvenant zonder dat iemand naar uw pensioen of uw hypotheek heeft gekeken, verplaatst u het probleem naar later.