Akte van berusting bij echtscheiding: wat is het?

De rechter heeft de echtscheiding uitgesproken en de schriftelijke uitspraak, de beschikking, is binnen. Toch bent u op dat moment voor de wet nog getrouwd. Een echtscheiding is pas rond als de uitspraak is ingeschreven bij de gemeente, en dat kan normaal pas als de termijn voor hoger beroep voorbij is.

Met een akte van berusting hoeft u die termijn niet af te wachten. U en uw ex-partner verklaren daarin samen dat u de uitspraak accepteert. Daarmee ziet u wel af van hoger beroep.

Wat is een akte van berusting?

Een akte van berusting is een schriftelijke verklaring waarin u en uw ex-partner allebei instemmen met de uitspraak van de rechter en afzien van hoger beroep. Berusten betekent hier: u legt zich neer bij de beslissing.

U kunt de akte samen zelf opstellen en ondertekenen, of u laat dat aan uw advocaat over. U hoeft er niet voor naar de rechtbank. De akte gaat met de echtscheidingsbeschikking naar de gemeente, bij het verzoek om de echtscheiding in te schrijven.

Waarom bent u na de uitspraak nog niet gescheiden?

Volgens de wet komt een echtscheiding pas tot stand door de inschrijving van de beschikking in de registers van de burgerlijke stand. Dat gebeurt bij de gemeente waar u bent getrouwd; bent u in het buitenland getrouwd, dan gebeurt het bij de gemeente Den Haag. Tot dat moment bent u getrouwd, ook al heeft de rechter de scheiding al uitgesproken. Hoe de procedure tot aan de uitspraak verloopt, leest u bij scheiding aanvragen.

Na de uitspraak hebben u en uw ex-partner drie maanden om in hoger beroep te gaan bij het gerechtshof. In de beschikking staat wanneer die termijn ingaat. Zolang hij loopt, kan de uitspraak nog veranderen. Daarom wil de gemeente bij het verzoek tot inschrijving een stuk zien waaruit blijkt dat er tegen de echtscheiding geen hoger beroep komt of is ingesteld.

De datum van inschrijving is van belang voor bijvoorbeeld de partneralimentatie, uw pensioen en een eventueel nieuw huwelijk. Ook voorlopige voorzieningen die de rechter tijdens de procedure heeft getroffen, vervallen in de regel bij de inschrijving. Hoe dat zit, leest u in onze blog over de voorlopige voorziening bij scheiding.

Akte van berusting of akte non-appèl: wat is het verschil?

Het verschil zit in het moment. Bij het verzoek tot inschrijving stuurt u meestal een van deze twee stukken mee:

• Akte van berusting: als de termijn voor hoger beroep nog loopt. U en uw ex-partner verklaren samen dat u niet in hoger beroep gaat. De echtscheiding kan dan meteen worden ingeschreven.
• Akte non-appèl: als de termijn van drie maanden voorbij is en niemand in hoger beroep is gegaan. In deze akte verklaart de rechtbank die de uitspraak deed dat er geen hoger beroep is ingesteld. U vraagt de akte bij diezelfde rechtbank aan. Bij een echtscheiding kost die akte u bij de rechtbank niets: u betaalt er geen griffierecht voor.

Met een akte van berusting kunt u dus direct na de uitspraak laten inschrijven. Zonder die akte wacht u minstens drie maanden en vraagt u daarna nog een akte non-appèl aan.

Wanneer is een akte van berusting verstandig?

Als u en uw ex-partner allebei achter de uitspraak staan. Dat ligt voor de hand bij een gezamenlijk verzoek, waarbij u de afspraken samen heeft gemaakt en heeft vastgelegd in een echtscheidingsconvenant en, als u minderjarige kinderen heeft, in een ouderschapsplan.

Wacht met tekenen zolang u niet zeker weet of u het met de hele uitspraak eens bent. Met de akte verklaart u dat u niet in hoger beroep gaat. Staat er geen voorbehoud in, dan kan de rechter dat uitleggen als berusting in de hele beschikking, dus ook in de beslissingen over bijvoorbeeld de alimentatie en de kinderen. Lees de beschikking daarom eerst goed. Klopt alles met wat u samen heeft afgesproken? Twijfelt u, laat uw advocaat dan meelezen voordat u tekent.

De akte werkt alleen als u allebei tekent, en pas nadat de rechter uitspraak heeft gedaan. Wil uw ex-partner niet tekenen, dan wacht u de termijn van drie maanden af en vraagt u daarna een akte non-appèl aan, als niemand in hoger beroep is gegaan.

Wil een van u in hoger beroep over bijvoorbeeld de alimentatie of de verdeling van de zorg voor de kinderen, maar niet over de scheiding zelf? Dan hoeft de inschrijving niet op het hele hoger beroep te wachten. Het gerechtshof dat het hoger beroep behandelt, kan dan een akte non-appèl afgeven voor de echtscheiding. U kunt ook samen een akte van berusting tekenen die uitdrukkelijk alleen over de echtscheiding gaat. Hoger beroep over de andere beslissingen blijft dan binnen de gewone termijn mogelijk. Laat zo’n akte door uw advocaat opstellen.

Hoe regelt u de akte van berusting in de praktijk?

U tekent de akte samen nadat u de beschikking heeft gelezen, en hij gaat mee met het verzoek tot inschrijving. Stap voor stap:

1. U ontvangt de echtscheidingsbeschikking via uw advocaat.
2. U leest de beschikking na, zo nodig samen met uw advocaat.
3. U en uw ex-partner ondertekenen de akte van berusting.
4. U of uw advocaat vraagt de inschrijving aan bij de gemeente waar u bent getrouwd (of bij de gemeente Den Haag als u in het buitenland bent getrouwd), met de beschikking en de akte erbij. Dat verzoek kunt u samen doen, maar een van u kan het ook alleen.
5. Na de inschrijving bent u voor de wet gescheiden.

Binnen welke termijn moet de echtscheiding worden ingeschreven?

Binnen zes maanden. Volgens de wet moet u het verzoek tot inschrijving doen binnen zes maanden na de dag waarop de beschikking in kracht van gewijsde is gegaan, oftewel definitief is geworden. Heeft u allebei een akte van berusting getekend, dan is dat in de regel de dag waarop u allebei heeft getekend. Anders is het meestal de dag waarop de termijn voor hoger beroep voorbij is zonder dat iemand in hoger beroep is gegaan. Komt het verzoek te laat, dan verliest de beschikking haar kracht en bent u nog steeds getrouwd.

Laat het daarom niet liggen, zeker niet als de akte van berusting al getekend is: dan loopt de termijn in de regel al. Spreek af wie de inschrijving regelt en vraag na of het gelukt is. Daarna kunt u verder met wat er na de scheiding nog geregeld moet worden, zoals uw belastingaangifte.

Hebben u en uw ex-partner de afspraken samen gemaakt, dan is er na de uitspraak weinig reden om nog drie maanden te wachten. Een mediator helpt u om die afspraken zo vast te leggen dat u er allebei achter staat. Lees hoe mediation bij scheiding werkt.